Likert Ölçeği Nedir?
Likert ölçeği, 1932'de Rensis Likert tarafından geliştirilen, katılımcıların bir ifadeye katılım düzeyini derecelendirdiği psikometrik ölçek tipidir. Tutum, algı ve memnuniyet ölçümünde yaygın kullanılır.
Likert Ölçeği Tipleri
5'li Likert Ölçeği
En yaygın form: (1) Kesinlikle Katılmıyorum, (2) Katılmıyorum, (3) Kararsızım, (4) Katılıyorum, (5) Kesinlikle Katılıyorum.
7'li Likert Ölçeği
Daha hassas ayrım: Orta nokta etrafında ek dereceler eklenir. Daha ince tutum farklarını yakalar.
4'lü veya 6'lı (Zorlamalı Seçim)
Orta nokta olmadan. Kararsızları yön seçmeye zorlar. Kullanımı tartışmalıdır.
Likert Ölçeği Kullanım Adımları
1. İfadeleri Oluşturun
Ölçmek istediğiniz tutum veya algıyı temsil eden açık ifadeler yazın.
2. Ölçek Uzunluğunu Belirleyin
5li, 7li veya başka bir format seçin. Tutarlı olun.
3. Etiketleri Tanımlayın
Her derece için sözel etiket kullanın. Sayısal ve sözel etiketlerin uyumlu olmasına dikkat edin.
4. Ters Kodlanmış Maddeler Ekleyin
Dikkatsiz yanıtları tespit etmek için bazı maddeleri ters yönde yazın.
5. Pilot Test Yapın
Maddelerin anlaşılırlığını ve iç tutarlılığını kontrol edin.
6. Güvenilirlik Analizi Yapın
Cronbach alpha ile iç tutarlılık hesaplayın. 0.70 üzeri genellikle kabul edilir.
Puan Hesaplama
Madde puanları toplanır veya ortalaması alınır. Ters kodlanmış maddeler dönüştürülür (5li ölçekte: 5→1, 4→2, vb.).
Sık Yapılan Hatalar
- Tutarsız etiketler: Farklı maddelerde farklı etiket kullanmak karışıklık yaratır.
- Ters kodlamayı unutmak: Ters maddeler dönüştürülmezse toplam puan yanlış olur.
- Çok fazla madde: Katılımcı yorgunluğu kalite düşürür.
- Belirsiz ifadeler: "Bazen", "genellikle" gibi göreceli terimler farklı yorumlanır.
- Güvenilirlik analizi yapmamak: Ölçeğin iç tutarlılığı bilinmeden sonuçlar güvenilmez.
Kontrol Listesi
- İfadeler açık ve tek boyutlu
- Ölçek uzunluğu tutarlı
- Etiketler dengeli ve anlaşılır
- Ters kodlanmış maddeler var
- Pilot test yapıldı
- Cronbach alpha hesaplandı
- Puan hesaplama prosedürü belirlendi