Akademik yazımda "literatür özeti" ile "literatür taraması" terimleri sıklıkla karıştırılır. Ancak bunlar farklı işlevlere sahip farklı yazım türleridir. Bu rehber aradaki farkları netleştirir.
Temel Farklar
Literatür Özeti (Summary)
- Tek bir kaynağın içeriğini özetler
- Yazarın ana fikirlerini aktarır
- Kendi yorumunuzu katmaz
- Betimleyici/tanımlayıcı yaklaşım
- Kaynak başına yapılır
Literatür Taraması (Review)
- Birden fazla kaynağı sentezler
- Kaynaklar arasında bağlantı kurar
- Eleştirel değerlendirme içerir
- Araştırma boşluklarını tespit eder
- Tematik veya kronolojik organizasyon
- Kendi araştırmanızı konumlandırır
Adım Adım Literatür Taraması
1. Kaynakları Toplayın
Konunuzla ilgili akademik makaleler, kitaplar ve tezleri derleyin.
2. Okuyun ve Not Alın
Her kaynağın ana argümanını, yöntemini ve bulgularını not edin.
3. Temaları Belirleyin
Kaynakları ortak temalara göre gruplandırın.
4. Sentez ve Eleştiri Yazın
Sadece özetlemeyin; kaynaklar arası ilişkileri, tutarsızlıkları ve boşlukları tartışın.
5. Kendi Araştırmanızı Konumlandırın
Bu literatürdeki boşluğu sizin çalışmanız nasıl dolduracak?
Kontrol Listesi
- Kaynaklar tematik olarak organize mi?
- Kaynaklar arası karşılaştırma var mı?
- Eleştirel değerlendirme yapılmış mı?
- Araştırma boşlukları belirlenmiş mi?
- Kendi çalışmam konumlandırılmış mı?
- Geçişler akıcı mı?
Sık Yapılan Hatalar
- Kaynak listesi sunumu: Her kaynağı sırayla özetlemek tarama değildir.
- Eleştiri eksikliği: Tüm kaynakları sorgulamadan kabul etmek.
- Bağlantı kurmamak: Kaynaklar arasında ilişki göstermemek.
- Güncel olmayan kaynaklar: Son beş yılın literatürünü ihmal etmek.
- Boşluk belirtmemek: Kendi araştırmanızın gerekçesini sunmamak.